මේ මොහොතේ ඇති ඉතාමත් බරපතළම ගැටලුව වන්නේ බලශක්ති අර්බුදයයි. ඉන්ධන, ගෑස්, විදුලිය යනාදි සම්පත් ප්රභව හිඟ වීම යනු ජනතාව දැඩි පීඩාවට පත් කරන කාරණයකි. මතුව ඇති වියළි කාලගුණික තත්ත්වය නිසා විදුලි අර්බුදය ද බරපතළ සමාජ ගැටලුවක් බවට පත්ව තිබේ. මේ නිසා බලශක්තිය සුරැකීම ජාතික අවශ්යතාවක් වන කාරණයකි.
අපි මෙම තත්ත්වය බලශක්ති දේශපාලනය සහ ජාතික පැවැත්මේ අභියෝගය ලෙස නම් කිරීමට කැමැත්තෙමු.
වර්තමාන ගෝලීය දේශපාලන සන්දර්භය තුළ ‘බලශක්ති සුරක්ෂිතතාව’ යනු හුදු තාක්ෂණික කරුණක් නොව, රටක ස්වෛරීභාවය තීරණය කරන තීරණාත්මක සාධකයකි.
‘සුරකිමු ලංකා’ ජාතික වැඩසටහන ආරම්භ වන්නේ මෙරට බලශක්ති ක්ෂේත්රය මෙන්ම ආර්ථිකය ද දැඩි අවදානමක පවතින මොහොතකය. මෙය හුදෙක් විදුලිය අරපිරිමැස්මෙන් පාවිච්චි කිරීමේ උපදේශනයකට එහා ගිය, ජාතික පැවැත්ම උදෙසා කෙරෙන දේශපාලනික මැදිහත්වීමකි.
ලෝකයේ බලශක්ති අර්බුදය කළමනාකරණය කිරීමට විවිධ පියවරයන් ගෙන තිබේ. යුරෝපය වැනි දියුණු කලාප පවා රුසියානු – යුක්රේන යුද්ධයත් සමඟ සිය බලශක්ති මූලාශ්ර කළමනාකරණය කරගැනීමට විවිධ විකල්ප ක්රියාමාර්ග අනුගමනය කළ බව සත්යයකි. විශේෂයෙන්ම මැදපෙරදිග පවතින නොසන්සුන්කාරී වාතාවරණය හේතුවෙන් ගෝලීය ඉන්ධන මිල උච්චාවචනය වීම, ආනයනික ඉන්ධන මත යැපෙන ශ්රී ලංකාව වැනි රටවලට එල්ල කරන්නේ මරු පහරකි.
ජපානය සහ ජර්මනිය වැනි රටවල් ද මෙවැනි බලශක්ති අර්බුද හමුවේ ජාතික වැඩසටහන් ක්රියාවට නැංවීය. නිදසුනක් ලෙස, ජපානයේ 2011 සුනාමි ව්යසනයෙන් පසු ඔවුන් ක්රියාත්මක කළ ‘Setsuden’ (බලශක්ති ඉතිරි කිරීමේ) ව්යාපාරය හරහා බලහත්කාරී කප්පාදුවකින් තොරව, ජනතා සහභාගිත්වයෙන් 15%ක විදුලි ඉල්ලුම අඩු කර ගැනීමට සමත් විය. ‘සුරකිමු ලංකා’ වැඩසටහන ද එවැනිම ආකල්පමය විප්ලවයක් බලාපොරොත්තු වන්නකි.
ඇතිවිය හැකි මෙම අර්බුදයේ තීව්රතාව තේරුම් ගැනීමට නම් ‘එල්නිනෝ’ කාලගුණික තත්ත්වය පිළිබඳ අවධානය යොමු කළ යුතුය. අපේ විදුලි උත්පාදනයෙන් සැලකිය යුතු පංගුවක් ජල විදුලිය මත රඳා පවතින බැවින්, පවතින වියළි කාලගුණික අනාවැකි හමුවේ ජලය සහ බලශක්තිය කළමනාකරණය කිරීම දේශපාලනික වශයෙන් අතිශය සංවේදී තීරණයකි. එය කෘෂි කර්මාන්තයට මෙන්ම දෛනික ජන ජීවිතයට ද ඍජුව බලපායි.
‘පොහොසත් රටක් – ලස්සන ජීවිතයක්’ යන දේශපාලන දැක්ම යථාර්ථයක් වීමට නම් බලශක්ති ස්වාධීනත්වය අත්යවශ්ය වේ. බලශක්ති සුරක්ෂිතතාව නොමැති තැන ආර්ථික ස්ථාවරත්වයක් පැවතිය නොහැකිය. එබැවින් මෙම වැඩසටහන රජය විසින් හඳුන්වා දෙන්නේ, ඉදිරියේදී ඇතිවිය හැකි දරුණු මූල්ය සහ සමාජීය අර්බුදයකින් රට මුදාගැනීමේ පූර්ව ආරක්ෂණ ක්රමවේදයක් ලෙසිනි.
විදුලිය වැඩිපුරම භාවිත වන පස්වරු 6.00 සිට රාත්රී 10.00 දක්වා කාලය (Peak Hours) කළමනාකරණය කරගැනීම මෙහි ප්රධාන අභියෝගයයි. මෙම කාලසීමාව තුළ ඉල්ලුම ඉහළ යෑම නිසා රජයට අධික පිරිවැයක් දරා තාප විදුලි බලාගාර ක්රියාත්මක කිරීමට සිදුවේ. පාරිභෝගිකයා ස්වේච්ඡාවෙන් මෙම කාලය තුළ පරිභෝජනය සීමා කිරීම යනු රජයේ විදේශ විනිමය ඉතිරි කර දෙන ඍජු දායකත්වයකි.
රාජ්ය සම්පත් අතිශය අරපිරිමැස්මෙන් භාවිත කිරීමේ ආදර්ශය රජය විසින්ම ලබා දිය යුතු බව මෙහිදී අවධාරණය කෙරේ. ජනතාවගෙන් කැපකිරීම් බලාපොරොත්තු වන අතරතුර, රාජ්ය ආයතන සහ දේශපාලන අධිකාරිය විනිවිදභාවයකින් යුතුව බලශක්තිය පාලනය කිරීම ජනතාවගේ විශ්වාසය දිනාගැනීමට අත්යවශ්ය වේ.
බලශක්ති අර්බුදය හුදු තාක්ෂණික ගැටලුවක් ලෙස හුවා දැක්වීම වෙනුවට එය ‘ජාතික වගකීමක්’ ලෙස හඳුන්වා දීම දේශපාලනික වශයෙන් ඉතා උපායමාර්ගිකය. ‘එකතු වෙමු – එළිය දෙමු’ යන තේමාවෙන් කියවෙන්නේ ද රටක් ලෙස එකට නැඟී සිටීමේ අවශ්යතාවයි. අතීතයේ මුහුණ දුන් විදුලි කප්පාදු සහ පෝලිම් යුගය යළි ඇති නොවීමට නම් පූර්ව සූදානම අත්යවශ්ය වේ. ඒ සඳහා ජන සමාජය අවබෝධයෙන් යුතුව කටයුතු කළ යුතුය.
මෙම වැඩසටහන මාස පහක කාලසීමාවක් පුරා ක්රියාත්මක වීමට නියමිත අතර, එය සමාජය තුළ ස්වේච්ඡාමය විනයක් ඇති කිරීමට දරන උත්සාහයකි. තහංචි පැනවීම වෙනුවට ජනතාවගේ ආකල්පමය වෙනසක් අපේක්ෂා කිරීම ප්රජාතන්ත්රවාදී ප්රවේශයකි. එහිදී පාසල් දරුවන්ගේ සිට විශාල කර්මාන්තශාලා හිමිකරුවන් දක්වා වූ සියලු දෙනා මේ දේශපාලනික වගකීමේ කොටස්කරුවන් වේ.
ඉදිරි මාස කිහිපය තුළ ලෝක තෙල් මිල ඉහළ ගියහොත් හෝ ජල විදුලි නිෂ්පාදනය බිඳවැටුණහොත්, අප මුහුණ දෙන මූල්ය අර්බුදය තවත් උග්ර වනු ඇත. ‘සුරකිමු ලංකා’ වැඩසටහන හරහා පරිභෝජනය 10% කින් හෝ අඩු කරගත හැකි වුවහොත්, එමඟින් ඉතිරි වන බිලියන ගණනක මුදල අනෙකුත් අත්යවශ්ය සේවා සඳහා යෙදවීමට රජයට අවකාශ ලැබෙනු ඇත.
මෙය පක්ෂ දේශපාලනයෙන් ඔබ්බට ගිය ජාතික පැවැත්ම පිළිබඳ කතාවකි. බලශක්තිය යනු නූතන ලෝකයේ ‘මුදල්’ හා සමාන බලයක් ඇති මෙවලමකි. එම මෙවලම අප නිසි ලෙස හසුරුවන්නේ නැත්නම්, අපට සිදු වන්නේ විදේශීය බලවේගයන්ගේ හෝ ස්වභාවධර්මයේ අභිමතය පරිදි පාලනය වීමටයි.
අවසාන වශයෙන්, ‘සුරකිමු ලංකා’ යනු හුදු ව්යාපෘතියක් නොව, අනාගත අර්බුදයකට මුහුණ දීමට ශ්රී ලාංකික අප සතු සූදානම උරගා බලන කවුළුවකි. එහි සාර්ථකත්වය රඳා පවතින්නේ රජය ලබා දෙන නායකත්වය සහ ජනතාව දක්වන දේශපාලනික පරිණතභාවය මතය. අද දින අරපිරිමැස්මෙන් භාවිත කරන සෑම විදුලි ඒකකයක්ම හෙට දින රටේ ආර්ථික නිදහස උදෙසා කෙරෙන ආයෝජනයකි.
